De toekomst van klassieke muziek

Een van de grote verschillen tussen klassieke muziek en popmuziek zit in hun missie. Terwijl popmuzikanten vooral hun eigen muziek promoten, willen klassieke musici ook interesse wekken voor het genre, klassieke muziek naar de mensen brengen. Wie weleens naar een klassiek concert gaat en de grijze hoofden ziet, zou een beetje cynisch kunnen zeggen: ze moeten wel, anders is er over twintig, dertig jaar geen publiek meer. Tegelijk is het opmerkelijk dat er zoveel jonge klassieke muzikanten zijn en dat juist zij deze taak op zich hebben genomen. Er zijn kennelijk wel jongeren die klassieke muziek willen maken, maar nauwelijks die ernaar willen luisteren. Een ander verschil is dat popmuzikanten meestal hun eigen muziek spelen, terwijl klassieke musici vooral werk spelen van componisten die al lang dood zijn. Niet alleen het publiek wordt steeds ouder, ook de muziek. In dit essay wil ik enkele gedachten ontwikkelen over de paradoxen van de klassieke muziek op dit moment.

Lees verder (PDF)

Op Tannenbodenalp

 

Het is zo stil op Tannenbodenalp.

De nevel pakt geluiden in.

Ik hoor alleen een druppel  op het blad van

een kleine sneeuwroos bij het pad.

 

Mijn wandelrugzak leeg ik op de bank:

Het brood met gatenkaas, de waterfles,

De plattegrond die hier niet leesbaar is.

De metworst, het verbogen mes.

 

Op die verlaten en vermolmde bank

is alles daar wat ik ontlopen wou.

Het onvoltooide en het ongewisse,

de winkelhaak, de tarn, de scheur, de knauw.

 

Ze zijn hier allemaal als luchtgestalten,

als adem,  wolkenflard in vrije val.

Besluipen, wenken en verdwijnen weer.

 

De worst is op – ik keer terug naar het dal.

Het is zo stil op Tannenbodenalp.

 

Wilma Schakenraad

 

Het postmoderne meesterwerk: Joël Dicker en De waarheid over de zaak Harry Quebert

La vérité sur l’Affaire Harry Quebert van de Zwitserse schrijver Joël Dicker was direct na verschijnen in Frankrijk een groot succes. Dicker werd voor zijn boek bekroond met de Grand Prix du Roman de l’Académie française en de Prix Goncourt des lycéens en stond op de shortlist voor de Prix Goncourt 2012. In 2014 verscheen de Nederlandse vertaling en ook hier waren de reacties (overwegend) lovend. Zo zegt de recensent in Trouw: ‘Dicker overrompelt zijn lezers met meesterlijke dialogen, schilderachtige personages, adembenemende plotwendingen en een tomeloos voortdenderend verhaal. Niets is in dit boek wat het lijkt.’ In 2013 won Joël Dicker de nieuw ingestelde Prix Tulipe. Deze prijs wordt toegekend aan de beste Franstalige roman van het voorafgaande jaar. De prijs is een initiatief van het Institut Français des Pays-Bas, literair critica en Spui25-directeur Margot Dijkgraaf en Nederlandse uitgevers. Het doel is de diversiteit en de kwaliteit van hedendaagse Franstalige romans te laten zien en bij een breed Nederlands publiek onder de aandacht te brengen. De jury zegt over De waarheid over de zaak Harry Quebert: ‘Een ongekend spannend boek over een schrijver met een writer’s block en een oude moord, met een snelle opening, een flinke dosis suspense en een troebele liefdesgeschiedenis. De Zwitser Joël Dicker bestudeert Amerika en geeft in zijn page turner en passant tips voor schrijvers weg.’

Lees verder (PDF)

Moeder

We zitten samen bij de Hertenkamp,
jij in je rolstoel met een wollen deken,
terwijl we, alsof elk woord ons verrast,
al voor de achtste keer dit uur bespreken

wie toch die vrouw bij jou aan tafel was.
We kijken hoe de herten gretig eten.
Ik ben degene die de broodjes gooit
want hoe dat moet ben jij al lang vergeten.

Soms tel ik bij mezelf de jaren op
dat jij gelukkig was. En elke keer
zet ik ze af tegen het ongeluk.
Jij weet daar niets meer van. Dat scheelt dan weer.

Wat telt is dat wij hier nu samen zitten:
ik moeder, jij het kind voor dit moment,
vertrouwend dat ik jou straks thuis zal brengen,
omdat jij mij zoals geen ander kent.

Stemmen in de tuin

We zitten voor de tent in avondlicht.
We praten wat en roeren in het eten.
De laatste zon weerkaatst op ons gezicht.

Vanmiddag maakten we een wandeling.
Het bergpad voerde langs een dorpje waar
de zondagsrust tussen de huizen hing.

Daar was een muur achter hoog struikgewas,
een poort die ons een blik bood op een tuin
met zuring, boterbloemen en wat gras.

Er stonden stoelen, her en der verspreid.
En daar ervoeren wij onuitgesproken
het stromen en het vloeien van de tijd.

Geen mens te zien, niets meer dan ademtocht
die wij vermoedden, en verklonken woorden
van ieder die ooit in die tuin zijn mocht.

Tussen de bergen vleit zich nu de nacht.
Wij dromen van ommuurde stille hoven.
De sterren houden boven ons de wacht.

Een damesschoen

Een damesschoen uit Waddinxveen
Die leed verschrikkelijk aan spleen
Haar eigenaar, een echte dame
Was zakenvrouw, én een bekwame!
Zo drukbezet en veelgevraagd
Ze had nooit een moment ‘versagt’.

Maar oh, die arme damesschoen
Die moest dus al het loopwerk doen.
Van hot naar her, van her naar der
En alles altijd even ver.
Geen tijd om even bij te komen
Geen mogelijkheid om weg te dromen
Het leven was gehaast, gestresst
En ook al deed ze zo haar best
De dame vond het nooit genoeg
Hoe snel ze haar ook droeg.

Schoens buurvrouw was een halve zool
Die tussen perenbomen school.
Een eeuwigheid al lag ze daar.
Voor teveel stress was geen gevaar.
Zo verschillend! Desondanks
Kwam de schoen toch wel eens langs.
Ze huilden dan, de beide muilen.
Oh zeg: konden ze maar ruilen!
Zool sprak van parels voor de zwijnen.
En van langzaam weg gaan kwijnen.
Schoen zuchtte van prestatiedrang:
“Ik prefereer een slakkengang”.

En blijkbaar heeft Schoen zo gesnakt
Dat het goed heeft uitgepakt.
Ze voelde zich wat onstabiel
Eerst bij de teen, toen tot de hiel,
Wat gebeurde was bijzonder
Meer nog, ja, het was een wonder!
Ze werd wat ze had willen zijn
En vond dat ongelooflijk fijn.
Haar buurvrouw lukte dat niet meer
Die wílde vast niet al te zeer.

En in een kleine waterplas
Zag Schoen wat ze geworden was.

Nu zit ze heerlijk bij te komen
Bij buurvrouw, onder perenbomen.

Bucketlist

De dokter zei: u hebt nog kort te leven

– Zijn stem was laag, hij keek er ernstig bij –

Geniet nog van de dagen die u zijn gegeven

Van welke dingen wordt u nu echt blij?

 

Ik was perplex, bedremmeld, overdonderd,

en had nooit aan een Bucketlist gedacht

Een lijst met laatste wensen af te werken….

Alsof zo’n lijst de eindigheid verzacht.

 

Voor mij geen zwempartijtjes met dolfijnen,

skydiven, klettern naar de hoogste top,

noch bungeejumpen, raften of abseilen.

Dan liever een complete prikkelstop.

 

Toch heb ik later nog een wens bedacht:

momenten die me goeds hebben gegeven,

ik zou ze nog eens over willen doen,

niet anders, maar opnieuw willen beleven.

 

Met moeder naar Versteegens Modehuis

om een communiejurk voor mij te kopen.

Mijn hand haakt in haar grijze manteljas.

Nog eens zo hand in elleboog te lopen.

 

We lachen want hier staan we: op de berg.

Een foto nog, dan kunnen we bewijzen

hoe hoog en ver we al gekomen zijn,

en dat we samen verder willen reizen.

 

Jij doet de kap omlaag voor frisse lucht

voor onze baby in de kinderwagen.

Ik trek de kap al wandelend omhoog

Want kan zo’n wurm wel felle zon verdragen?

 

Laat mij maar zitten op mijn sleetse bank.

Dan lukt het me om nogmaals teer en klein,

geliefde, jonge moeder, slungelkind

en oud van dagen – al in een te zijn.